آموزش عیب یابی گوشی های آب خورده – گوشی هایی که مایع به درون آنها نفوذ کرده است

مقدمه

یکی از مهمترین دلایل خرابی گوشی های موبایل و تبلت ها نفوذ مایعات به درون آنها می باشد.لذا دانستن علت خرابی گوشی پس از نفوذ مایعات مخصوصا آب، برای یک تعمیرکار از ضروریات است.

چرا پس از نفوذ مایعات گوشی خراب می شود؟

اگر هنگام نفوذ آب به داخل دستگاه، ولتاژی داخل مدار آن نباشد تقریبا آسیبی به آن نمی رسد و اگر دستگاه خشک شود و مجددا جریان در مدار برقرار گردد، دستگاه بدون هیچ مشکلی کار می کند .اما اگر مایع نفوذ کرده آب خالص نباشد ( که معمولا نیست) و جریان در مدار برقرار باشد ( که معمولا برقرار است) بین قطعات عمل الکترولیز انجام می شود و این باعث اتصالی و خورده شدن مدار چاپی و قطعات برد می شود .به موبایل یا تبلتی که مایع به داخل ان نفوذ کرده است، اصطلاحا موبایل یا تبلت آب خورده یا به انگلیسی water damage  گفته می شود.

نمونه ای از یک مادربرد آب خورده

نمونه ای از کانکتور آب خورده 
روش تعمیر موبایل و تبلت آب خورده

اولین کاری که باید برای تعمیر یک دستگاه آب خورده انجام داد سرویس و شستشوی دستگاه است .

شستشوی مادر برد دستگاه

برای سرویس مادربرد می توان از موارد زیر استفاده کرد.

  1. دستگاه اولتراسونیک و محلول مخصوص آن همراه با آب مقطر
  2. اسپری خشک معروف به اسپری ۶۰۰
  3. تینر ۱۰۰۰۰
نکاتی که هنگام شستشو  برد با دستگاه اولتراسونیک باید رعایت کرد 
  1. تمامی قطعات حساس از قبیل: نمایشگر و صفحه لمسی، میکروفون ( درصورتی که میکروفون از نوع لحیمی است حفره میکروفون را با چسب نواری بپوشانید)، دوربین، کپسول گوشی، بلندگو و … را باید از برد جدا کرد و سپس مادربرد را در محفظه مخصوص دستگاه و داخل محلول شستشو قرار داد.
  2. سطح محلول شستشو باید به اندازه ای باشد که برد کاملا درون آن قرار گیرد و اگر برد خیلی کثیف باشد باید محلول بیشتری در دستگاه ریخته شود.
  3. پس از روشن کردن دستگاه و اتمام مدت زمان شستشو باید برد را با اب مقطر فراوان شستشو داد و با کمپرسور باد کاملا خشک کرد.
  4. مدت زمان شستشو بستگی به میزان شوره و کثیفی برد دارد
  5. در بسیاری از موارد باید بعد از شستشو با آلتراسونیک برد را با مسواک نیز تمیز کنیم
  6. هنگام شستشو با مسواک باید مراقب آی سی های شکننده و کنده شدن قطعاتی که لحیم پایه های آنها به علت خوردگی سست شده است باشیم.

برای شستشوی کانکتور ها باید از مسواک خیس شده با اسپری یا تینر ۱۰۰۰۰ استفاده کرد. بطوری که به هیچ وجه مواد شستشو به داخل نمایشگر نفوذ نکند.

نکات سلامت و ایمنی 

هنگام شستشوی برد از عینک و دستکش مخصوص استفاده کنید.

بررسی

پس از سرویس کامل برد و تمامی کانکتورها باید آنها را زیر لوپ قرار دهیم و با دقت بررسی کنیم. وجود کوچکترین شوره می تواند باعث حتی خاموشی دستگاه شود.

بعد از خشک شدن برد یکبار مسواک خشک را بر روی برد و قطعات می کشیم که اندک سفیدکی که باقی مانده جدا شود .

تجربه شخصی !

بارها دستگاه های آب خورده را با روش های مختلف سرویس کرده ام و بهترین جواب را هنگام شستن با اسپری گرفته ام. مخصوصا فشار اسپری نو همراه با لوله آن بسیار کارآمد است .

بعد از اینکه مدار را کاملا تمیز کرده و زیر لوپ کاملا بررسی کردیم که هیچ شوره ای نداشت باید لحیم پایه های اکسید شده کانکتورها(که معمولا به رنگ سیاه تغییر رنگ داده اند) را توسط هویه SMD، سیم لحیم و خمیر فلاکس احیا کنیم.(روش احیای کانکتور به صورت عملی در گارگاه آموزش داده می شود)

 

پس از احیای پایه های کانکتورها به بررسی پایه قطعات SMD اکسید شده می پردازیم و آنها را بررسی می کنیم و در صورت نیاز آنها را احیا می کنیم.

تست دستگاه

موبایل یا تبلتی را که در اختیار داریم تست می کنیم در صورتی که بدون هیچ مشکلی کار کند کار تمام است ( باید جریان کشی گوشی هم بررسی شود در صورتی که دستگاه جریان کشی اضافه داشته باشد به مرحله بعد می رویم ).

مرحله تعمیر قسمتهایی که هنوز خراب هستند 

نکته بسیار مهم !

از حرارت دادن به آی سی هایی که چسب خورده اند خودداری فرمایید.

بسیاری از مواقع آی سی ها (معمولا آی سی های BGA) بر اثر آب خوردگی به گونه ای دچار جرم گرفتگی می شوند که با شستشو باز هم مشکل دستگاه حل نمی شود . برای رفع این مشکل باید به میزان نسبتا زیاد خمیر فلکس به رو و زیر آی سی بزنیم و تا زمانی که قلع پایه ها ذوب شود حرارت دهیم زمانی که پایه ها ذوب شد(زمانی که قلع پایه ذوب شود آی سی  به آسانی جابجا می شود) حرکت بسیار آرامی به آی سی دهیم تا قلع پایه ها احیا شده و جرم ها بواسطه خمیر فلاکس بیرون کشیده شود. در صورتی که باز هم مشکل حل نشد آی سی را بر می داریم و زیر آی سی را تمیز می کنیم و مجددا آی سی را نصب می کنیم(پایه های آی سی های BGA باید ریبال شوند).

اگر با ریبال آی سی ها هم مشکل حل نشد باید از روش عیب یابی که در قسمت های دیگر توضیح خواهیم داد عیب را برطرف کنیم .